Toplumsal Gruplar

Toplumsal gruplar, toplumun yapı taşlarıdır. Toplumda pek çok grup vardır ve bizler davranışlarımızın büyük çoğunluğunu bu grupların içerisinde yer alarak gerçekleştiririz.



Grup, birbirlerinin davranışlarını dikkate alarak belirli beklentileri paylaşan ve karşılıklı etkileşim içinde olan insanlar topluluğu olarak tanımlanabilir (Kornblum ve Smith, 2008:75). İnsanlar benzer amaç ve beklentilerini karşılamak üzere bir araya gelerek çeşitli gruplar oluştururlar. Bir otobüs durağında birlikte otobüs bekleyen insanlar bir grup değildir çünkü karşılıklı bir etkileşim içinde değildirler. Ancak bu insanlar otobüsün gecikmesi üzerine kendi aralarında taksi tutmaya ve taksinin ücretini bölüşmeye karar verirlerse, bir grup oluşturmuş olurlar. Bir başka deyişle toplumsal grup, üyeleri arasında ortak amaç ve çıkarlar olan, üyelerinin karşılıklı ilişki içinde olduğu ve bir sürekliliği olan insan topluluğudur (Özkalp, 2007:257).

Toplumsal gruplara örnek olarak aile, bir sınıftaki öğrenciler, arkadaşlar, bir iş yerinde birlikte çalışan insanlar verilebilir ve her bir grubun kendine özgü bir yapısı, kuruluş amacı, değerleri, kuralları ve ilişki biçimleri vardır. Örneğin, bir grup olarak aile ile bir şirketin yönetim kurulu arasındaki yapı, kuruluş amacı, ilişki biçimleri vs. açısından belirgin farklardan söz edebiliriz; aile samimi ve duygusal ilişkilerin yani birincil ilişkilerin sürdüğü bir grup iken yönetim kurulu ise resmî ilişkilerin yani ikincil ilişkilerin sürdüğü bir gruptur.



Sosyologlar için toplumsal gruplar toplumsal hayatın en temel birimini oluşturur. Çünkü bir toplumsal grup birden fazla bireyden oluşur ve toplumun bütününü temsil edecek şekilde toplumsal ilişkiler birimine dönüşür.

Toplumsal gruplar yapı, kuruluş ve ilişkiler bakımından farklılıklar gösterse de ortak birtakım amaç ve işlevleri de vardır. Bunlar;

* Bireyin biyolojik, psikolojik, sağlık, barınma, beslenme gibi ihtiyaçlarını ve beklentilerini karşılamak,

* Bireye toplumun kültürünü kazandırmak,

* Bireye güven duygusu vermek ve bireyin kimlik ve kişilik sahibi olmasını sağlamak,

* Grup bilinci ve biz duygusu kazandırmak,

* Dayanışma içinde olmayı sağlamak,

* Bireyde tutum değişikliğine sebep olmaktır.

Derleyen: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve "Sosyolojiye Giriş" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM); Diğer Ders Notları (Ömer YILDIRIM), MEB Sosyoloji Ders Kitabı, Açıköğretim Ders Kitabı