|
Pleistosen Arkeolojisi Nedir?
Pleistosen, yaklaşık 2.5 milyon yıl önce başlayan ve yine yaklaşın
10-14 bin yıl önce bugün içinde bulunduğumuz ve Holosen olarak
adlandırdığımız dönemin başlamasıyla biten buzul çağları dönemidir. Bu
dönemde insan evrimsel gelişmesinde belki de en büyük değişimlerden
birisi olan taş aletler yapmaya başlamıştır. Bu döneme ait arkeolojik
buluntuları Paleolitik Çağ arkeolojisi, yani Pleistosen arkeolojisi
inceler. Paleolitik bu dönemin kültürel adıyken, Pleistosen, aynı dönemi
ifade etmek için jeolojik bir adlandırmadır.
Türkiye'ye Paleolitik Çağ'ın en eski dönemlerinden beri yoğun olarak
yerleşilmiştir. Ama buna karşın Türkiye'de Pleistosen arkeolojisi, daha
geç dönemlerin görkemli buluntularının yanında daha "sönük" buluntular
vermesi dolayısıyla, ikinci planda kalmıştır. Türk arkeologlarının
Paleolitik Çağ'a ilgi duymamasına karşın, yine de, tüm arkeoloji
alanlarında olduğu gibi, Pleistosen arkeolojisinde de son 20-25 yılda
önemli değişimler oldu. Ancak yine de kuruldukları günden bugüne kadar
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi ve Ankara Üniversitesi Dil
Tarih ve Coğrafya Fakültesi'nde (DTCF) Pleistosen arkeolojisi uzmanı
sayısı toplam olarak onu geçmedi. Buna karşın son 35-40 yıl içinde
Pleistosen arkeolojisi hakkındaki bilgiler arttı. 1960 öncesinde bir-iki
düzineyle sınırlı olan Paleolitik Çağ buluntu yerlerinin sayısı -bazısı
baraj alanlarındaki yüzey araştırmaları olmak üzere- büyük çaplı
projelerin etkisiyle arttı [Arsebük 1995:18]. Bugün 210'a yakın
Paleolitik Çağ buluntu yeri bilinmekte. Araştırma yetersizliğinden
dolayı Pleistosen boyunca yoğun olarak yerleşilen Anadolu ve Trakya'da
bilinen yerleşimler belirli birkaç bölgede toplanmakta bazı bölgeler ise
hiç buluntu yeri yokmuş gibi gözükmekte.
|