|
Immanuel Kant
Kimdir?
Immanuel Kant, 22 Nisan 1724 Königsberg – 12 Şubat 1804 Königsberg
tarihleri arasında yaşamış olan ünlü Alman filozofudur. Alman
felsefesinin kurucu isimlerinden biri olmuş ve felsefe tarihinin
kendisinden sonraki dönemini belirleyici olarak etkilemiştir.
Immanuel Kant'ın Hayatı
Kant, eleştirel felsefenin babası olarak kabul edilir. Doğu Prusya'nın
Königsberg (Kaliningrad) kasabasında doğdu. Hep burada yaşadı.
Üniversite eğitimi sırasında birkaç yıl öğrencilere özel dersler verdi.
Eğitimi sırasında Leibniz ve Woolf'dan etkilendi. 1755 tarihinde doçent
derecesi aldıktan sonra üniversitede çeşitli sosyal bilimler alanlarında
dersler vermeye başladı. Kant başlangıçta fizik ve astronomi alanında
yazılar yazdı. 1755 yılında "Evrensel Doğal Tarih ve Cennetlerin
Teorisi" adlı eserini yazdı. 1770 yılında Königsberg'de mantık ve
metafizik kürsüsüne atandı. 1770'den sonra Hume ve Rousseau etkisiyle
eleştirel felsefesini geliştirdi.
Immanuel Kant'ın Felsefesi
Modern felsefenin gelişim seyrine uygun olarak bilgi kuramını ön plana
çıkartmıştır. Kant'ın gözünde bilim, öncülleri kesin olan ve yöntemleri,
ancak Hume'unki gibi felsefi bir kuşkuculuk benimsendiği zaman
sorgulanabilen evrensel bir disiplindir. Bilim yansızdır ve nesneldir.
O, felsefedeki ilk ve temel misyonunun bilimi temellendirmek, daha sonra
da ahlakın ve dinin rasyonelliğini savunmak olduğuna inanmıştır. Bu
amacı gerçekleştirmek için, hem Descartes'ın rasyonalizminden ve hem de
Hume'un empirizminden önemli gördüğü öğeleri alarak, transsendental
epistemolojik idealizm diye bilinen kendi bilgi kuramını geliştirmiş,
yükselen bilimin felsefi temellerini gösterdikten sonra, özgürlük ve
ödev düşüncesine dayanarak Hristiyan ahlakını savunma çabası vermiştir.
O, fenomenal gerçeklikle, yani bizim duyular aracılığıyla tecrübe
ettiğimiz dünya ile numenal gerçeklik, yani duyusal olmayan ve hakkında
bilgi sahibi olunamayacak dünya arasında bir ayrım yapmıştır.
öğretisiyle bilimsel bilginin olanaklı olduğunu göstererek, Newton
fiziğini temellendirir, fakat varlığın genel ilkeleri, Tanrı'nın var
oluşu, ruhun ölümsüzlüğü gibi konuları ele alan geleneksel metafiziği
olanaksız hale getirir. Çünkü, metafizik alanında, ruh, Tanrı, evren
kavramlarını düşündüğümüz zaman, burada duyu-deneyi tarafından sağlanan
malzeme bulunmaz. Bilginin iki temel öğesinden biri olan deney, tecrübe
öğesi metafizik alanında söz konusu olmadığı için, akıl burada
antinomilere düşer. Öyleyse metafizik alanında bilimsel bilgi olanaklı
değildir. Bununla birlikte, Kant görünüş-gerçeklik ya da fenomen-numen
ayrımını insan varlığına uygulayarak, ahlak olanağını kurtarır.
Immanuel Kant'ın Başlıca Eserleri
- Kritik der reinen Vernunft (Saf Aklın Eleştirisi), 1781
- Prolegomena zu einer jeden künftigen Metaphysik (Gelecekte Bir Bilim
Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena), 1783
- Grundlegung zur Metaphysik der Sitten (Ahlâk Metafiziğinin
Temellendirilmesi), 1785
- Kritik der praktischen Vernunft (Pratik Aklın Eleştirisi), 1788
- Kritik der Urteilkraft (Yargı Gücünün Eleştirisi), 1790
- Religion innerhalb der Grenzen der bloßen Vernunft (Salt Aklın
Sınırları İçinde Din), 1793
- Metaphysik der Sitten (Ahlâk Metafiziği), 1797
Kant Hakkında Yazılan Türkçe Eserler
- Seçilmiş Yazılar / Remzi Kitabevi, Çev: Nejat Bozkurt, 1984
- Arı Usun Eleştirisi / İdea Yayınları, Çev: Aziz Yardımlı, 1993
- Prolegomena: Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe
/ Felsefe Kurumu Yayınları, 1996
- Pratik Usun Eleştirisi / Say Yayınları, Çev: İsmet Zeki Eyüboğlu, 1999
- Fragmanlar / Altıkırkbeş Yayınları, Çev: Oruç Aruoba, 2000
- Evrensel Doğa Tarihi ve Gökler Kuramı / Sarmal Yayınları, Çev: Seçkin
Selvi, 2002
- Ethica: Etik Üzerine Dersler / Pencere Yayınları, Çev: Oğuz Özügül,
Yasemin Özcan, 2003
kant üzerine dört ders/gilles deleuze/öteki yayın evi/çev:ulus_baker@körotonomedya.emir
demirtaş
- Immanuel Kant ve Transendental Idealizm / Alesta Yayinlari, Tuncar
Tugcu,2001
- Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi / Türkiye Felsefe Kurumu ,
İoanna Kuçuradi
Ayrıca Lütfen Bakınız:
Immanuel Kant Kimdir? 2
|