|
Daniel Schleiermacher
Kimdir?
(d. 1768 – ö. 1834)
Alman idealist düşünürüdür.
Düşüncesinin merkezinde din bulunan Schleiermacher için en önemli
problem, aklı olduğu kadar gönlü, yüreği de tatmin edecek bir gerçeklik
anlayışına ulaşmak olmuştur. O, bu konuda Kant, Fichte, Schelling ve
Spinoza'nın görüşlerinden yararlanarak eklektik bir sistem
oluşturmuştur. Schleiermacher, tüm gerçekliği benden türettiği için
Fichte'nin idealizmini reddeder ve gerçek dünyanın var oluşunu onaylar.
Ona göre, biz düşünce ve varlığın aşkın bir temeline ulaşmak zorundayız;
var olan her şeyin kaynağı, ona göre, hepsinin mutlak birliği olan,
kendisinde tüm farklılık ve karşıtlıkların çözüldüğü bir ilkede bulunur.
Biz, ona göre, yalnızca fenomenleri değil fakat şeylerin bizatihi
kendilerini de bilebiliriz. Schleiermacher'e göre, ideal olanı dinsel
duygu ya da sezgide yakalayabiliriz. Düşünce ve varlığın mutlak birliği
ya da özdeşliği, doğrudan ve aracısız olarak bilinçte tecrübe edilir.
Din, sonlu olan her şeyin sonsuz olduğunun ve var oluşunu sonsuz olana
borçlu bulunduğunun, zamansal olan her şeyin ezeli-ebedi olduğunun ve
ezeli-ebedi olana dayandığının bilincine varılmasıdır. Tanrı zaman ve
mekanın dışında olan bir varlıktır. Tanrı'ya ona göre, kişilik
atfedemeyiz, zira bu O'nu sonlu bir varlık haline getirir. O'na düşünce
ve irade yükleyemeyiz, çünkü bunlar birbirleriyle çelişirler. Zira her
tür düşünme ve irade zorunlu olarak sonludur. Tanrı ezeli-ebedi,
evrensel yaratıcı güçtür, yaşamın kaynağıdır. O'na göre, din kuramsal
birtakım dogmalardan oluşmadığı gibi, ibadetten de meydana gelmez, çünkü
Tanrı bilinemez.
Ayrıca Lütfen Bakınız:
Schleiermacher ve Romantik Hermeneutik
|