ANA SAYFA - FELSEFEYE GİRİŞ - FELSEFE TARİHİ - FELSEFE AKIMLARI - FİLOZOFLAR - FELSEFE SÖZLÜĞÜ - OKUMA ODASI - SOSYOLOJİ - PSİKOLOJİ - MANTIK - İLETİŞİM
 

Köktencilik (Radikalizm) Nedir?

Siyasal ilkelerin kökten değiştirilmesini öneren öğreti. İngiliz düşünürleri Bentham, James Mill ve John Stuart Mill üçlüsünün, bütünüyle temel siyasal ilkelerin değişikliğini öngören, düşünsel yaşamın çeşitli alanlarında ileri sürdükleri kökten değişiklik öğretisine felsefesel köktencilik denir.

Bu öğretinin temel düşüncesi bireycilik'tir. Ekonomik, töresel, siyasal bütün alanlarda bireye tam ve koşulsuz bir özgürlük tanınmasını Öngörürler. Bu üçlü düşünürlerin başkanı Bentham'dır. Her üçü de, sonunda pragmacılığı doğuran, yararcılık öğretisini savunmuşlardır. Buna törebilimsel yararcılık diyorlardı. Ruhbilimlerinde çağrışımcı'ydılar. Siyasada seçimle iş başına gelen hükümetin ve milletvekillerinin tam yetkili ve devlette en büyük güç kılınmasını istiyorlardı.

En üstün iyiliği ve mutluluğu yararlı olan'da buluyorlardı. İnsan usunun gerçek ve tek ölçüt kılınmasını savundular. Koyu liberal olmalarına rağmen eşitçiydiler, bu bakımdan bilmeyerek toplumculuğa yol hazırladıkları kimi yazarlarca —örneğin Bertrand Russell— ileri sürülür. Bu düşünürlerin dağınık ve metafizik yapılı düşüncelerinin bilimsel toplumculukla en küçük bir ilgisi olmamakla beraber köktencilik gene de en iyi dilegelişini Marx'da bulmuştur.

Marx, Hegel'in Hukuk Felsefesinin Eleştirisine Katkı'sında söyle der: "Radikal olmak işi kökünden almaktır ve kök de insan için insanın kendisidir". Siyasal açıdan XIX. yüzyılın başlarında İngiliz liberal partisinin demokratik reformlar isteyen üyeleriyle 1876 anayasasının ilanından sonra Cumhuriyetçi partinin oportünistler adıyla anılan ılımlı üyelerine karşı bulunan ve köklü değişiklikler isteyen üyelerine radikaller adı verilmiştir.

Daha sonra hemen bütün dünyada düzen değişikliği isteğinde birleşen gruplar ve partiler, birbirlerine karşıt durumda bulunmalarına rağmen, bu adla anılmışlar ve solda düşman olmaz sloganını benimsemişlerdir. Bunun yanı sıra sağ radikalizm de oluşmuş ve Alman ırkçılığından Amerikan McCarthy'ciliğine kadar birçok çağdışı ve gerici akımlar radikal adıyla anılmışlardır.

Derleyen: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 1. Sınıf "Felsefeye Giriş" ve 3. Sınıf "Çağdaş Felsefe Tarihi" Dersi Ders Notları (Ömer YILDIRIM); "Felsefe Sözlüğü" Orhan Hançerlioğlu



Ana Sayfa | Felsefeye Giriş | Felsefe Dersleri | Felsefe Akımları | Filozoflar | Felsefe Tarihi | Felsefe Sözlüğü | Yeni Felsefe Sözlüğü | Sosyoloji | Psikoloji | Antropoloji | Mantık | Arkeoloji | Okuma Odası | Felsefe Grubu Öğretmenleri İçin Gerekli Belgeler | Ekonomi | İletişim

biyoloji | felsefe | fizik | coğrafya | tarih


Düşünce PLATFORMU
  2005'ten beri, felsefe.gen.tr
  Bu web sitesi, Sosyolog Ömer YILDIRIM tarafından derlenmiş ve hazırlanmıştır.
 
Felsefe.gen.tr, felsefeyi tehlikeli hale getirmeyi amaçlamaktadır. (Bakınız: Nietzsche)